Videobellen, videopitch, video-cv en videosolliciteren; ben jij er al klaar voor?

Je kunt er als sollicitant niet langer omheen; meer en meer werkgevers kiezen voor een virtueel en online sollicitatieproces. Videobellen, videopitch, video-cv en videosolliciteren hebben definitief hun intrede gedaan. Het idee alleen al schrikt menig werkzoekende af. Voor velen vooralsnog zelfs een (te) hoge drempel. Moeiteloos plaatst werkend en werkzoekend Nederland een livevideo op Facebook of content op YouTube. Online solliciteren daarentegen heeft een andere lading en extra druk. Ben jij er al klaar voor?

Vergroot video gemak of kwaliteit selectieproces voor werkgevers?

Unilever is er duidelijk in, zij selecteert studenten met belangstelling voor een traineeship enkel nog met online games en een video-interview. “Zo halen we er ook nog eens mogelijk onbewuste voorkeuren richting de kandidaten eruit” aldus Annefleur onlangs in het AD. De keerzijde van een dergelijke aanpak is dat juist het uiterlijk en de persoonlijke presentatie juist wel weer ruimte geven voor subjectiviteit. Misschien zelfs juist minder focus op inhoudelijke kwaliteiten. Het begrip ‘representativiteit’ krijgt ineens een nieuw beeld en geluid. Daarnaast; hoe betrouwbaar is een video-cv waar je na de 33e keer opnemen pas tevreden over bent in vergelijking met een real life gesprek? Al dan niet tot stand gekomen met hulp van een van de vele aanbieders die je graag helpen met dit beeld en geluid in het kader van het nieuwe solliciteren.

Sollicitanten voelen zich voor het blok gezet

Een van onze outplacementkandidaten stuurde onlangs een motivatiebrief en cv in als sollicitatie. Volgens de ‘oude traditionele methodiek per mail’. Ja, zo snel gaan de ontwikkelingen. Wat tot voor kort normaal of redelijk modern was, is nu al bijna weer ouderwets. Als reply kwam er in ieder geval een bericht van ontvangst, voorzien van een verzoek om als aanvulling een motivatie op video in te sturen. Slimme zet van de werkgever, maar als sollicitant sta je dan maar mooi voor het blok. Als je niets instuurt lijkt het met je gedaan. Je kunt dus maar beter voorbereid zijn. Welke varianten passeren eigenlijk allemaal de revue als het gaat om online solliciteren?

Videobellen

Feitelijk een gewoon sollicitatiegesprek, zij het online. Bijvoorbeeld via Skype of Facetime. We maken er al jaren gebruik van. Veelal om praktische redenen om elkaar voor een oriënterend gesprek niet onnodig te belasten met het (hernieuwd) toenemende fileleed en kostbare reistijd in Nederland. Tevens zeer praktisch om onnodig tijdverlies in het selectieproces op te lopen bij ambulante functies. Denk bijvoorbeeld aan internationale eindverantwoordelijke en sales gerelateerde posities. Juist deze doelgroep is grif gebruiker van online videocommunicatie. Deze vorm stuit al meer dan 10 jaar op geen enkele wanklank of weerstand. In andere functiegroepen ligt dit soms anders. Achteraf is bijna iedereen verbaasd hoe goed het werkt. Een aanrader dus. Persoonlijk denk ik dat je in vergelijking met een ‘face-to-face’ gesprek minimaal 80% vangt qua selectie. Zie je er tegenop? Geloof me; meer dan 95% van de geïnterviewden de afgelopen jaren vonden het achteraf ‘erg meevallen, best handig, eigenlijk wel leuk, praktisch en iets wat ze best vaker willen doen’.

Let als sollicitant even op je kleding (het is net een ècht sollicitatiegesprek), de techniek (test deze ruim vooraf), de belichting (van achter je device op je gezicht gericht om te voorkomen dat je een silhouet bent), zet je mobiele telefoon uit (het is net een ècht sollicitatiegesprek), zorg dat je niet gestoord kunt worden (bijvoorbeeld door kinderen die vragen waar de boterham blijft) en let op je lichaamshouding (maak bijvoorbeeld oogcontact, het is net een ècht sollicitatiegesprek).

Videopitch

Met de opkomst van social media, nog immer toenemende populariteit van YouTube en opwaardering van visuele communicatiemiddelen, beschikken velen ondertussen al over een videopitch. Veelal als hulpmiddel naast het cv. Daar waar kennis, instructies, commerciële boodschappen en blogs tot voor kort veelal enkel uit geschreven teksten bestonden, zijn blogs en video’s niet meer uit ons leven weg te denken.

Je hebt als het goed is al een uitgeschreven pitch die je gebruikt bij sollicitaties, als naslagwerk ter voorbereiding op netwerkgesprekken of plaatst bij de samenvatting op je LinkedIn profiel. Nu nog ‘even’ op video zetten. Lijkt te overzien. Je bepaalt immers zelf of je tevreden bent over het resultaat, alvorens je de video plaatst of instuurt. Alle rust en ruimte voor de opname en om te beoordelen of je 100% tevreden bent. Beperkt risico op falen, tenzij je cameravrees hebt of vanuit privacy-overwegingen moeite hebt met het feit dat je video online voor iedereen te raadplegen is. In dat laatste geval krijg je het sowieso lastig de komende jaren. Door ons online leven, toenemende koppeling van gegevens en constante datasharing blijft bijna niets meer geheim. Twijfel je of je het zelf wel aankunt? Er is ondertussen een zeer groot aanbod van dienstverleners die je graag van dienst willen zijn om jouw boodschap op video te zetten. Er zit er vàst eentje bij die je gerust kan stellen en goed van dienst kan zijn. Als je vooraf goed hebt nagedacht over jouw eigen pitch, is ook dit te overzien volgens mij. Al dan niet met hulp, voor zo’n Euro 250,- ben je al weer een heel stuk verder.

Video-cv

Dit begint al wat complexer te worden. Het opstellen van een regulier en onderscheidend cv is al lastig genoeg. Ondanks alle beschikbare tips en trucs moet je jouw ervaring, toegevoegde waarde, persoonlijke kwaliteiten op papier in maximaal twee A4 weten te presenteren. Als je dit dan is gelukt, krijg je verhaal dan nog maar eens kort en krachtig op video. Je kunt je goed doordachte cv immers niet gaan voorlezen voor de camera. Naast je ervaring wil je (juist) ook je enthousiasme, passie en kwaliteiten kwijt. Help! Voor de opname gelden om te beginnen dezelfde tips als bij de videopitch. Maar dan, hoe krijg je al die info in die paar minuten? Eigenlijk zijn er veel parallellen met de videopitch. In het video cv schets je kort waar je goed in bent, je tikt de vooropleiding en je eerdere functies en rollen even kort aan. Dit blijft echter geschiedenis, een moderne werkgever heeft met name belangstelling waar je de komende jaren naar toe wilt, wat jouw ambities zijn en wat jij hen komt brengen. Laat dus (letterlijk) zien wie je bent, waar je warm voor loopt en welke aspecten je in een ideale functie, werkomgeving en werkgever wilt aantreffen. Tip: neem de link naar je LinkedIn profiel in de video op. Als je in die paar minuten de aandacht trekt, zal de werkgever je profiel direct bezoeken voor de geschiedenis en jouw trackrecord. Uiteraard treft hij hier dezelfde ambities, gedrevenheid en enthousiasme aan in jouw samenvatting. Ook hier geldt: wees consistent en authentiek.

Gerichte videosollicitatie

Dan de videosollicitatie. Mijns inziens de hoogste moeilijkheidsgraad. Immers; het is een combinatie van èn jouw pitch, èn jouw video cv èn jouw gerichte motivatie. Dat laatste is in geschreven vorm al een hele klus. Wederom moet je opvallen en authentiek zijn. Maar tevens is deze video maatwerk, gericht op die ene droombaan. Je legt soepel de link tussen het gevraagde en jouw specifieke competenties. Licht, beeld en geluid moeten allemaal met elkaar kloppen. Letterlijk en figuurlijk. Alles staat of valt ook hier met de voorbereiding en opbouw. Verdiep je in de functie en potentiele werkgever. Maak een inschatting wat hierbij past. Bouw je verhaal vervolgens logisch op. Kort, krachtig en duidelijk. Je hebt immers geen 50 minuten, de gemiddeld duur van een sollicitatiegesprek. Bij voorkeur voorzie je jouw videosollicitatie van een pakkende intro (de bekende eerste indruk en opening zoals dat al jaren geldt bij fysieke sollicitatiegesprekken), een verdiepingsslag over je ervaring – toegevoegde waarde – enthousiasme – link met juist deze baan, waarbij je afsluit met een korte samenvatting en een speels linkje naar je intro. Op deze manier ontstaat er een consistent, herkenbaar en enthousiast verhaal. Schrijf je gerichte videosollicitatie vooraf gerust volledig uit, vraag feedback en neem ook hier geen genoegen met een gemiddeld resultaat. Beoordelaars zijn meedogenloos als je een amateuristische video instuurt. De lat is in korte tijd hoog komen te leggen. Anders dan met een traditioneel sollicitatiegesprek krijg je met gericht videosolliciteren geen mogelijkheid om te reageren en anticiperen op non-verbale signalen, het (zelf) stellen van verdiepingsvragen, het inlassen van korte pauzes of bewust en gericht zoeken van contact. Jouw boodschap moet zonder interactie met de beoordelaars staan als een huis! Dat maakt het erg lastig. Gecombineerd met de technische complexiteit van kwalitatief goed beeld en geluid.

Hype of structureel een andere invulling sollicitatieproces?

Sollicitanten moeten er aan wennen, er is geen weg meer terug. Online solliciteren en video’s zullen snel het sollicitatieproces gaan beheersen. Recruitment in Nederland digitaliseert in rap tempo. Beeld en geluid zijn hierin de komende periode niet meer weg te denken. Voor potentiele trainees bij Unilever is er nú al geen weg meer terug. Er zullen steeds meer werkgevers (vormen van) videosolliciteren tot standaard verheffen. Ook IKEA, Hunkemöller en HEMA zijn al vergevorderd, verkopers moeten via videosollicitaties binnen zien te komen. Misschien voor nu dan met name vanwege de snelle check op representativiteit waar ik in de intro aan refereerde, maar nagenoeg alle werkgevers zullen de komende jaren volgen. Je kunt maar beter goed zijn voorbereid.